Ειδική αγωγή και αποτελεσματική διδασκαλία

Παντελιάδου Σουζάνα

Περιγραφή

 

Στόχος στο μάθημα είναι η εξοικείωση των φοιτητών/τριών με βασικές έννοιες της ειδικής αγωγής και η ανάπτυξη προβληματισμού σχετικά με την κατάλληλη εκπαίδευση για κάθε κατηγορία ειδικών αναγκών. Στο μάθημα, που αποτελεί μια εισαγωγή στην ειδική αγωγή, αναπτύσσονται θεματικές που αφορούν στους στόχους και στο περιεχόμενο της ειδικής αγωγής, στις δομές της ειδικής αγωγής καθώς επίσης και πληροφορίες για κάθε κατηγορία ειδικών αναγκών. Με βάση τα ειδικά χαρακτηριστικά των παιδιών σε κάθε κατηγορία, παρουσιάζονται ερευνητικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις, μέθοδοι και τεχνικές σε τέσσερις άξονες:

  1. οργάνωση χώρου και μαθησιακού περιβάλλοντος
  2. προσαρμοσμένου και εξειδικευμένου εκπαιδευτικού υλικού
  3. στρατηγικών και τεχνικών διδασκαλίας
  4. σύγχρονων τάσεων και προβληματισμού
Κωδικός: OCRS302
Κατηγορία: Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής » Προπτυχιακό
CC - Αναφορά - Παρόμοια Διανομή
CC - Αναφορά - Παρόμοια Διανομή

Θεματικές Ενότητες

Στην πρώτη θεματική ενότητα του μαθήματος αποσαφηνίζεται εννοιολογικά ο όρος της αναπηρίας προσδιορίζοντας ιστορική του διάσταση από την Αρχαία Εποχή, τον Μεσαίωνα, την Αναγέννηση, τη Βιομηχανική Επανάσταση και τον 20ο αιώνα κατά τον οποία αυξάνεται σταδιακά η αποδοχή και η ένταξη των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία. Γίνεται επίσης εκτενής αναφορά στα σημεία καμπής, στις αντιλήψεις και στις πρακτικές για την αναπηρία.

 

Λέξεις Κλειδιά: αναπηρία, στίγμα, στερεότυπα

 

Η δεύτερη θεματική ενότητα εστιάζει ερμηνευτικά μοντέλα της αναπηρίας, το ιατρικό και το κοινωνικό Μοντέλο. Κατά το ιατρικό μοντέλο ή αλλιώς μοντέλο της παθολογίας, η εδράζει αποκλειστικά σχεδόν στο άτομο, σε οργανικές ή λειτουργικές μειονεξίες, ενώ στο κοινωνικό η αναπηρία είτε είναι αποτέλεσμα του τρόπου με τον οποίο σκέφτονται οι άνθρωποι για αυτήν, της κοινωνικής σημασίας που της αποδίδουν είτε αποτελεί κοινωνικό δημιούργημα της αλληλεπίδρασης ανάμεσα στο άτομο και στις κοινωνικές πρακτικές. Τέλος, γίνεται αναφορά στην κύρια συμβολή των κυριότερων κοινωνικών κινημάτων που επηρέασαν την εξέλιξη των ιδεών αλλά και της πολιτικής στο χώρο της αναπηρίας (το αντιρατσιστικό, το φεμινιστικό και το κίνημα των ατομικών/πολιτικών δικαιωμάτων).

 

Λέξεις Κλειδιά: μοντέλα αναπηρίας, ιατρικό μοντέλο, κοινωνικό μοντέλο, κοινωνικά κινήματα, αντιρατσιστικό κίνημα, φεμινιστικό κίνημα

 

Η Τρίτη θεματική ενότητα εστιάζει στο αναπηρικό κίνημα και τη συμβολή του στην άρση των εμποδίων στην ανάπτυξη των ανθρώπων με αναπηρίες, στην ενεργή διευκόλυνση της εξέλιξής τους καθώς και στην ανάληψη ευθυνών και προώθηση της ανεξαρτησίας τους. Έπειτα γίνεται αναφορά στην ίδρυση της Διεθνούς των Αναπήρων (DPI- Disabled People’s International) (1981) και τον ορισμό της αναπηρίας που αποδόθηκε το 1982, καθώς και στη Διεθνής Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία. 

 

Λέξεις Κλειδιά: αναπηρικό κίνημα, διεθνής των αναπήρων, δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, Pennhurst Asylum

 

Η τέταρτη θεματική ενότητα ξεκινά με την αναφορά προσώπων σταθμών για την Ειδική Αγωγή και συγκεκριμένα τους, Jean Marc Itard, Edward Seguin, Johann Pestalozzi και Μaria Montessori. Έπειτα, προσδιορίζεται εκ νέου η έννοια και η βασική αρχή της ειδικής αγωγής και δίνεται βάση στις κύριες επιδιώξεις της ειδικής εκπαίδευσης.

 

Λέξεις Κλειδιά: ειδική αγωγή, θεραπευτική αγωγή, ειδική εκπαίδευση, Jean Marc Itard, Edward Seguin, Johann Pestalozzi, Μaria Montessori

 

Στην Πέμπτη θεματική ενότητα γίνεται αναφορά στην ενσωμάτωση (mainstreaming), στην ένταξη (integration – inclusion) και στη συνεκπαίδευση (inclusive education), αποσαφηνίζονται και διαχωρίζονται εννοιολογικά οι όροι μεταξύ τους δίνοντας επιπλέον ιστορικά στοιχεία για τη σχολική στην ελληνική πραγματικότητα από το 1960 έως σήμερα. Προσδιορίζονται επιπλέον, οι μορφές και το περιεχόμενο της σχολικής ένταξης καθώς και το εκπαιδευτικό μοντέλο της Παράλληλης Στήριξης.

 

Λέξεις Κλειδιά: ενσωμάτωση, ένταξη, συνεκπαίδευση, παράλληλη στήριξη, σχολική ένταξη

 

Η έκτη ενότητα εστιάζει σε δύο κατηγορίες αναπηρίας, στις σωματικές αναπηρίες και προβλήματα υγείας και στη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητας ΔΕΠ-Υ

 

Όσον αφορά την πρώτη κατηγορία, αρχικά δίνεται ο ορισμός και τα ιστορικά στοιχειά, ενώ στη πορεία γίνεται σε βάθος ανάλυση στα αίτια, στα χαρακτηριστικά, στη διάγνωση και στις κατηγορίες στο πλαίσιο των κινητικών αναπηριών, στην εγκεφαλική παράλυση και στην εκπαιδευτική παρέμβαση στις κινητικές αναπηρίες.

 

Σχετικά με το δεύτερο μέρος της εισήγησης και τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας, γίνεται λεπτομερής αναφορά στα διαγνωστικά κριτήρια κατά DSM-IV, στους τύπους ΔΕΠ-Υ, στις προσεγγίσεις αντιμετώπισης, στην τροποποίηση του περιβάλλοντος της τάξης, στην προσαρμογή της διδασκαλίας και στις παρεμβάσεις οργάνωσης συμπεριφοράς.

 

Λέξεις Κλειδιά: σωματικές αναπηρίες, προβλήματα υγείας, κινητική αναπηρία Εγκεφαλική παράλυση, υποστηρικτική τεχνολογία, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής – υπερκινητικότητας, νευροβιολογική  διαταραχή συμπεριφοράς, σύνδρομο, έλλειψη προσοχής, υπερκινητικότητα, παρορμητικότητα, DSM-IV

 

Η όγδοη ενότητα εστιάζει στα προβλήματα όρασης. Αναλυτικότερα, δίνονται οι αντίστοιχοι ορισμοί (ιατρικός και εκπαιδευτικός) του όρου «τυφλός», μελετάται οι κατηγορίες στο πλαίσιο των προβλημάτων όρασης, η αιτιολογία και οι ενδείξεις για την ύπαρξη αντίστοιχων προβλημάτων. Αναφέρονται σημαντικά ιστορικά στοιχεία, στόχοι εκπαιδευτικής παρέμβασης καθώς και στόχοι ανάπτυξης απαραίτητων ικανοτήτων όπως η κινητική και αισθητηριακή ανάπτυξη, η ανάπτυξη αντιληπτικών σχημάτων και δεξιότητες καθημερινής διαβίωσης.

 

Λέξεις Κλειδιά: προβλήματα όρασης, μέθοδος Braille, απτική αντίληψη, αμβλυωπία

 

Στην έβδομη θεματική ενότητα γίνεται λόγος για την κώφωση και τη βαρηκοΐα, δίνοντας σχετικούς ορισμούς, τους τύπους, τα αίτια και την ακριβή περιγραφή της Βαρηκοΐας και της Κώφωσης. Γίνεται αναφορά επίσης, στην Κοινότητα Των Κωφών, σε διαγνωστικές μεθόδους, στα συστήματα ενίσχυσης του ήχου και τα κοχλιακά εμφυτεύματα. Τέλος, δίνονται πληροφορίες για τις μεθόδους επικοινωνίας με το Κωφό Παιδί καθώς και για τον τρόπος εκπαίδευσής του.

 

Λέξεις Κλειδιά: κώφωση, βαρηκοΐα, νοηματική γλώσσα, Κοινότητα Κωφών, κοχλιακό εμφύτευμα

 

Αντίστοιχα, η ένατη θεματική ενότητα εμβαθύνει στη νοητική αναπηρία, αποσαφηνίζοντας αρχικά τους όρους μεταξύ της νοητικής καθυστέρησης, νοητικής υστέρησης και νοητικής ανεπάρκειας. Γίνεται αναφορά στις κατηγορίες ατόμων με ν. κ., τα επίπεδα, τα αίτια και τα χαρακτηριστικά των ατόμων με νοητική καθυστέρηση, ενώ δίνονται διδακτικές προσεγγίσεις και οι βασικές αρχές εκπαίδευσης και διδασκαλίας για τη νοητική καθυστέρηση.

 

Λέξεις Κλειδιά: νοητική καθυστέρηση, προσαρμοστική συμπεριφορά, αμερικανική εταιρεία νοητικής καθυστέρησης

 

Στη δέκατη ενότητα καλύπτεται η θεματική για τα φάσμα του αυτισμού, μελετώντας τις θεωρίες, τους μύθους και τα χαρακτηριστικά του αυτισμού. Δίνονται επίσης, τα διαγνωστικά κριτήρια για το σύνδρομο Asperger, μέθοδοι εκπαιδευτικής παρέμβασης και γνωστικές στρατηγικές για μαθητές με αυτισμό.

 

Λέξεις Κλειδιά: αυτισμός, διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή, σύνδρομο Asperger, DSM –IV

 

Στην τελευταία θεματική ενότητα γίνεται αναφορά στις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, στους μύθους που έχουν αναπτυχθεί γύρω από αυτές και προβλήματα στην εννοιολογική αποσαφήνιση του όρου. Επιπλέον, δίνονται διδακτικές προσεγγίσεις προς μαθητές που αντιμετωπίζουν προβλήματα στην αποκωδικοποίηση, στην αναγνωστική κατανόηση, στην ορθογραφία και τη γραπτή έκφραση, καθώς και στα μαθηματικά.

 

Λέξεις Κλειδιά: ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, Δυσλεξία, αναγνωστικές δυσκολίες, δυσορθογραφία, δυσγραφία, δυσαριθμησία

 

Ανοικτό Ακαδ. Μάθημα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα
Επίπεδο: A+

Αρ. Επισκέψεων :  3806
Αρ. Προβολών :  13883

Ημερολόγιο

Ανακοινώσεις

  • - Δεν υπάρχουν ανακοινώσεις -