Βιτσέντζος Κορνάρος

Μαρκομιχελάκη Αναστασία

Περιγραφή

Στόχος του μαθήματος αυτού είναι η σε βάθος γνωριμία με δύο μείζονα κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας που το ένα (Ερωτόκριτος) με σιγουριά και το δεύτερο (Θυσία του Αβραάμ) με επιφυλάξεις αποδίδονται στον Κρητικό ποιητή Βιτσέντζο Κορνάρο. Προηγείται μια γενικότερη εισαγωγή στην Κρητική Λογοτεχνία, και εξετάζονται επίσης (πριν από τον σχολιασμό αποσπασμάτων των έργων)  ζητήματα όπως το είδος στο οποίο κάθε κείμενο, η ποιητική τους, η μετρική και η ρητορική του, η προσωπικότητα του ποιητή και τα πρότυπα που χρησιμοποίησε, και η απήχηση των έργων στη μεταγενέστερη λογοτεχνία και στη λαϊκή παράδοση.

 

Κωδικός: OCRS225
Κατηγορία: Φιλολογίας » Προπτυχιακό
CC - Αναφορά - Παρόμοια Διανομή
CC - Αναφορά - Παρόμοια Διανομή

Θεματικές Ενότητες

Η Κρήτη υπό βενετική κατοχή (1201/11-1669), Πρώιμη Κρητική Λογοτεχνία (14ος-16ος αιώνας), Κρητική Λογοτεχνία της ακμής (16ος-17ος αι.).

 

Λέξεις Κλειδιά: Βενετοκρατία, Σαχλίκης, Απόκοπος, Χορτάτσης, Κορνάρος, Μπουνιαλής

 

Η ταύτιση του ποιητή Βιτσέντζου Κορνάρου με συγκεκριμένο ιστορικό πρόσωπο, Η πατρότητα της Θυσίας του Αβραάμ, Το προβληματικό εξάστιχο στο τέλος του Μαρκιανού χειρογράφου της Θυσίας του Αβραάμ, Η παράδοση (οι «μάρτυρες») της Θυσίας του Αβραάμ, Το στέμμα των μαρτύρων της Θυσίας, Πηγές και πρότυπο της Θυσίας, Σχέση Θυσίας και Lo Isach, Ο γραμματολογικός χαρακτήρας της Θυσίας.

 

Λέξεις Κλειδιά: Βιτσέντζος Κορνάρος του Ιακώβου, απόδοση «Θυσίας» στον Κορνάρο, παράδοση Θυσίας, Lo Isach, γραμματολογικός χαρακτήρας

 

Επεξεργασία των στίχων 1-28. Το μήνυμα που φέρνει ο Άγγελος στον Αβραάμ, Παρουσίαση-επεξεργασία των στίχων 29-74 (από τη φοιτήτρια Παναγιώτα Ντούρμα). Ο Αβραάμ μονολογεί απευθυνόμενος στον Θεό, Σχολιασμένη ανάγνωση του χωρίου στ. 109-154. Η Σάρρα παρακαλεί τον Αβραάμ να της πει την αιτία της στενοχώριας  του, Παρουσίαση του χωρίου στ. 155-200 (από τη φοιτήτρια Ελένη Ματσούκη). ΟΑβραάμ ανακοινώνει στη Σάρρα το περιεχόμενο του μαντάτου, Σχολιασμένη ανάγνωση του χωρίου στ. 321-374. Το πρώτο μέρος του μοιρολογιού της Σάρρας για το ζωντανό (ακόμη) παιδί της.

 

Σχολιασμός των στίχων 375-426 (από τη φοιτήτρια Πασχαλίνα Κόπελη), Ο θάνατος ως γάμος στη δημοτική παράδοση, Παρουσίαση και σχολιασμός του χωρίου 473-548, Σχολιασμός των στίχων 655-696 (από τη φοιτήτρια Αρχοντία Καλογιαννίδου), Η Τρίτη δοκιμασία του Αβραάμ: Ισαάκ, Το καλό τέλος: στ. 1045-1144, Ελληνικές ιδέες στο έργο, Τα πραγματικά προτερήματα του έργου, κατά τον Wim Bakker («το έργο είναι ένα αριστούργημα»), Τύχες και απηχήσεις του έργου.

 

Λέξεις Κλειδιά: μήνυμα/ «μαντάτο», Αβραάμ, τραγική ειρωνεία, κατά μέρος, μοιρολόι, θάνατος=γάμος, θάνατος=ταξίδι, τρία εμπόδια στον Αβραάμ, επική (εκτενής) παρομοίωση, Σάρρα, υπηρέτες, Ισαάκ

 

Η παράδοση του κειμένου, Η περίληψη της υπόθεσης του έργου, Σύγκριση του Ερωτόκριτου με το πρότυπό του: πεζή ιταλική διασκευή του γαλλικού μυθιστορήματος Paris et Vienne του 15ου αιώνα (από τη φοιτήτρια Κυριακή Μπόιτση), Παρουσίαση από τον κ. Αλέξανδρο Κατσιγιάννη, υποψήφιο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Κρήτης, της διατριβής του: «Η πρόσληψη και η δεξίωση της Κρητικής Λογοτεχνίας της ακμής από τον κριτικό λόγο του 19ου αιώνα» (Εστίαση στον Ερωτόκριτο και τη Θυσία).

 

Σύγκριση ανάμεσα στους δύο μάρτυρες του έργου: το χειρόγραφο του 1710 και την α΄ έκδοση Βόρτολι, του 1713, Η δομή και η οργάνωση του έργου, Το γραμματολογικό είδος στο οποίο ανήκει ο Ερωτόκριτος, Η μετρική του Ερωτόκριτου, Ρητορικά σχήματα στον Ερωτόκριτο.

 

Λέξεις Κλειδιά: έκδοση Βόρτολι, επτανησιακό χειρόγραφο, Paris et Vienne, πρόσληψη, κριτικός λόγος 19ου αιώνα, Νέος Ερωτόκριτος, Αδαμάντιος Κοραής, Γιάννης Ψυχάρης, δίκτυα λόγου, μάρτυρες, πέντε μέρη, μυθιστορία, έμμετρο μυθιστόρημα, ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος, ομοιοκαταληξία, ρητορικά σχήματα

 

Τα θέματα του έργου, Το κοινό του έργου, Ο χρόνος και ο χώρος της υπόθεσης, Η γέννηση του έρωτα στην καρδιά του Ρωτόκριτου, Ο Πολύδωρος και οι πρώτες συμβουλές του, Η γέννηση του έρωτα στην ψυχή της Αρετούσας. Παρουσίαση εργασίας της φοιτήτριας Σοφίας Γεωργιάδου: «Η απεικόνιση του έρωτα στους στ. Α 1193-1224 και 1251-1278», Δύο επικές-εκτενείς παρομοιώσεις.

 

Λέξεις Κλειδιά: χρόνος, μοίρα, έρωτας, πόλεμος, κοινό, Ηράκλης, Αρτέμη, Αρετούσα, Ερωτόκριτος, Πολύδωρος, Φροσύνη, παρομοιώσεις

 

Γενικά (για το Β΄ μέρος), Παρουσίαση εργασίας βασισμένης στη μελέτη του Wim Bakker «Τα τρία “αστέρια” της γκιόστρας στον Ερωτόκριτο», Παρουσίαση εργασίας βασισμένης στη μελέτη του Μιχαήλ Πασχάλη «Ο Χαρίδημος του Ερωτόκριτου: μία ερμηνευτική προσέγγιση», Σχολιασμός στ. 2197- τέλος από το Β΄ μέρος. Οι ψυχολογικές διακυμάνσεις του ζευγαριού στο τέλος της κονταρομαχίας.

 

Λέξεις Κλειδιά: γκιόστρα, Χαρίδημος, Κυπρίδημος

 

Γ’ Μέρος: Σχολιασμός στ. 503-526 [501-524], Σχολιασμός στ. 527-558 [525-556], Σχολιασμός στ. 559-562 [557-560]. Ο ποιητής απευθύνεται στη Φροσύνη, Σχολιασμός στ. 565-628   [563-626]. Η πρώτη συνάντηση του ζευγαριού, Σχολιασμός στ. 1355-1406 [1353-1404] (Παρουσίαση εργασίας της φοιτήτριας Ειρήνης–Μαρίας Φασιάνη). Ο αποχαιρετισμός του Ρωτόκριτου στην Αρετούσα πριν από την εξορία, Σχολιασμός στ. 1411-1450 [1409-1448] (Παρουσίαση εργασίας της φοιτήτριας Σοφίας Γεωργούλη). Η απάντηση της Αρετούσας στην αμφισβήτηση της αγάπης της.

 

Λέξεις Κλειδιά: αναγέννηση Αρετούσας, συμβουλές Φροσύνης, τα θλιβερά μαντάτα, δέντρο στην καρδιά, πορτρέτο στην καρδιά

 

Οι περιγραφές στον Ερωτόκριτο (Παρουσίαση εργασίας του φοιτητή Χρήστου Μπίκου), Το όνειρο της Αρετούσας. Σύγκριση με το όνειρο της Ερωφίλης, Η Αρετούσα, απελπισμένη, στη φυλακή (στ. 639-712), Η μονομαχία του Ρωτόκριτου με τον Άριστο (στ. 1767-1898  [=1765-1896]), Ερωτόκριτος και ιατρική (Παρουσίαση εργασίας της φοιτήτριας Στέλλας Τατάλια).

 

Λέξεις Κλειδιά: περιγραφές, όνειρο, Ερωφίλη, μονομαχία, ιατρική στον Ερωτόκριτο

 

Σχολιασμός στ. 717-760 [=715-758] (Παρουσίαση εργασίας της φοιτήτριας Ζωής Τρουμπούκη). Ο Ερωτόκριτος (ως Κριτίδης) σχεδιάζει την «ύστατη δοκιμασία» της Αρετούσας, Το μοιρολόι της Αρετούσας (στ. 985-1048 [=981-1044]) - Σύγκριση με το μοιρολόι της Ερωφίλης (4η σκηνή της 5ης   πράξης), Σχολιασμός στ. 1045-1126, Σχολιασμός στ. 1243-1456, Σχολιασμός στ. 1481-1540, Ο Ερωτόκριτος του Σεφέρη (Παρουσίαση εργασίας της φοιτήτριας Δήμητρας Στεφανίδου), Κρίσεις για τον Ερωτόκριτο (Παρουσίαση εργασίας του φοιτητή Αντώνη Μανδρίδη).

 

Λέξεις Κλειδιά: Κριτίδης, μοιρολόι, Ερωφίλη, Γιώργος Σεφέρης, Στέφανος Ξανθουδίδης

 

Ο Ερωτόκριτος και η δημοτική / προφορική παράδοση, Ο Ερωτόκριτος και ο γραπτός πολιτισμός, Το πέρασμα του Ερωτόκριτου στον προφορικό πολιτισμό, Η σχέση του Ερωτόκριτου με τη λαϊκή παράδοση.

 

Λέξεις Κλειδιά: δημοτικό τραγούδι, προφορική σύνθεση, αποστήθιση του Ερωτόκριτου

 

Ανοικτό Ακαδ. Μάθημα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα
Επίπεδο: A+

Αρ. Επισκέψεων :  10610
Αρ. Προβολών :  41839

Ημερολόγιο

Ανακοινώσεις

  • - Δεν υπάρχουν ανακοινώσεις -